Kıbrıs'ta İnşaat Firması Nasıl Seçilir? Kontrol ve Puanlama
Kısa cevap: Kıbrıs'ta ev alırken inşaat firmasını broşürüyle değil geçmişiyle seçin. Firmanın bitirdiği projelerde binanın bugünkü hâline ve tapu sürecine, sözleşmeyi imzalayacak şirketin sicil kaydına, arsa üzerindeki ipotek ve şerhlere ve inşaatın satış hızından bağımsız ilerleyip ilerlemediğine bakın. Bu kontrolleri satıcıdan bağımsız bir avukatla ve kendi saha ziyaretlerinizle yaptığınızda riskin büyük kısmını imzadan önce elersiniz.
Birkaç geliştirici arasında karar vermeye çalışan, inşaatı süren ya da henüz bitmiş bir binadan ev almak üzere olan alıcılar için yazdık. Firmayı hangi belgelerle, hangi sorularla ve hangi saha gözlemleriyle değerlendireceğinizi, karşılaştırma için kullanabileceğiniz basit bir puanlama tablosunu ve uzak durmanız gereken işaretleri anlatıyoruz. Biz de bir geliştiriciyiz; bu yüzden aşağıdaki ölçütleri bize de uygulamanızı isteriz.
İyi bir inşaat firması neyle anlaşılır?
Güvenilir bir firma, söz verdiği binayı makul bir sürede, vaat ettiği nitelikte bitirmiş ve alıcılarının tapu sürecini sonuçlandırmış firmadır; diğer ölçütler bunun arkasından gelir. Ofisin büyüklüğü, reklam yoğunluğu ya da fuar standı, firmanın mali gücü hakkında çok az şey söyler.
Değerlendirmeyi dört soruya indirgeyebilirsiniz:
- Geçmiş: Firma hangi projeleri bitirdi, bu projelerde tapu süreci nerede?
- Mali dayanıklılık: İnşaat yalnızca alıcı ödemeleriyle mi dönüyor, yoksa firmanın satış hızından bağımsız ilerleyebilecek bir gücü var mı?
- Hukuki temizlik: Arsa kimin adına kayıtlı, üzerinde ipotek ya da haciz var mı, firmanın taraf olduğu bilinen uyuşmazlıklar neler?
- Teslim sonrası tutum: Eski alıcıların bildirdiği kusurlar nasıl ele alınmış, site yönetimi nasıl işliyor?
Bu başlıklardan birinde bile tatmin edici bir cevap alamıyorsanız, teklif ne kadar cazip görünürse görünsün kararı erteleyin. Projeden alımın diğer adımları için projeden ev alma rehberimize bakabilirsiniz.
Şirket kaydı ve mali dayanıklılık nasıl kontrol edilir?
Şirket kontrolü, sözleşmede adı geçen tüzel kişinin gerçekten var olduğunu, kimlerin yönettiğini ve arsayla ilişkisini belgeyle görmek demektir. Bu araştırmayı avukatınız şirket sicili ve tapu kayıtları üzerinden yapar.
- Sözleşmedeki şirket unvanını not edin. Satış ofisinin markası ile sözleşmeyi imzalayan şirket çoğu zaman farklıdır. Her proje için ayrı şirket kurulması yaygındır; önemli olan, imzalayan şirketin arsa üzerinde hakkı olmasıdır.
- Kuruluş tarihine ve ortaklara bakın. Yakın zamanda kurulmuş bir proje şirketi tek başına alarm değildir; ama arkasındaki grubun geçmiş projelerini ayrıca sorgulamanız gerekir.
- Arsanın tapu kaydını ve şerhleri çıkartın. İpotek, haciz ya da başka alıcılar adına kaydedilmiş sözleşmeler burada görünür. Arsada banka ipoteği varsa, ipoteğin birim bazında nasıl kaldırılacağı yazılı olmalıdır. Sorgunun işleyişini tapu sorgulama rehberimizde anlattık.
- Uyuşmazlıkları sorun. Avukatınız firmanın taraf olduğu davalar hakkında bilgi toplayabilir. Aynı konuda tekrarlayan alıcı davaları ciddi bir uyarıdır.
- İnşaat iznini doğrulayın. Belediyedeki kayıtla izin belgesindeki numara, tarih ve parsel aynı olmalıdır. Adımlar için ruhsat ve onaylı plan kontrolü yazımıza bakın.
Mali gücü dışarıdan ölçmek zordur, ama dolaylı göstergeler vardır. Şantiyede düzenli işçi ve ekipman bulunması, inşaatın satış hızından bağımsız ilerlemesi ve firmanın aynı anda taşıyabileceğinden fazla proje başlatmamış olması bunların başında gelir. Bir firma yeni bölgelerde art arda lansman yaparken eski projelerinden biri uzun süredir kaba inşaatta bekliyorsa, nakit yeni satışlardan eski şantiyelere taşınıyor olabilir.
Bu sürecin merkezinde avukat durur. Satış ofisinin yönlendirdiği değil, sizin seçtiğiniz bir avukatla çalışın; ölçütler emlak avukatı seçimi yazımızda.
Bitmiş projeleri sahada nasıl incelersiniz?
Bir firmayı değerlendirmenin en güvenilir yolu, birkaç yıl önce bitirdiği bir siteyi gezip orada oturanlarla konuşmaktır. Yalıtım, tesisat ve ortak alan sorunlarının ortaya çıkması için birkaç yıl genellikle yeterlidir.
Ziyarette gözünüz şu noktalarda olsun:
- Dış cephe ve çatı: Boya kabarması, sıva çatlağı, pencere altlarında nem izi.
- Ortak alanlar: Havuz çalışıyor mu, peyzaj bakımlı mı, otopark ve aydınlatma kullanılır durumda mı?
- Broşürle karşılaştırma: Satış döneminde anlatılan spor salonu, çocuk oyun alanı ya da yürüyüş yolu gerçekten yapılmış mı?
- Yıl boyu yaşam: Kışın ışıkları yanan dairelerin yoğunluğu, sitenin yaşayan bir yer mi yoksa boş bir yatırım stoku mu olduğunu gösterir.
Sakinlere sorulacak üç soru çoğu zaman yeterlidir: Teslim zamanında oldu mu? Tapunuzu aldınız mı, almadıysanız neden? Teslimden sonra bir kusur bildirdiğinizde ne kadar sürede ele alındı? Üçüncü sorunun cevabı, firmanın satış sonrası kültürünü broşürden çok daha iyi anlatır.
Salamis Gardens, Salamis bölgesi; iç mekân görselleştirmesi. Ziyarette aynı odaları bugünkü hâliyle görebilirsiniz.Bu talebi bize de yöneltebilirsiniz. Dipkarpaz'daki Karpaz Peninsula Villas ya da Salamis bölgesindeki Salamis Gardens gibi bitirdiğimiz bir projeyi gezdiğinizde cephenin, ortak alanların ve yönetimin yıllar içinde nasıl taşındığını kendi gözünüzle görürsünüz; sakinlerle de kimsenin aracılığı olmadan konuşabilirsiniz. Bitmiş projelerimizin tam listesini bitmiş projelerimizi tek tek anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.
Bu gözlem, aynı firmanın inşaatı süren bir projesini, örneğin Tatlısu'daki Dolce Mare Resort'u ya da İskele'deki Seafront Resort'u değerlendirirken elinizdeki en somut veridir. Hangi firmayla çalışırsanız çalışın, bitmiş bir projeyi gösterme talebini geri çeviren bir firmaya temkinle yaklaşın.
Arsa ilişkisi: kendi arsası mı, kat karşılığı mı?
Firmanın arsa üzerindeki hakkı, satışın hukuki sağlamlığını doğrudan belirler. Arsa firmaya ait değilse arsa sahibiyle yapılan sözleşmeyi mutlaka görün. KKTC'de arsa sahibine daire verme karşılığında inşaat yapılan kat karşılığı model yaygındır.
| Model | Firma açısından | Alıcı için risk | İstenecek belge |
|---|---|---|---|
| Arsa firmanın şirketine kayıtlı | Tek muhatap, kısa devir zinciri | Arsa bankaya ipotekli olabilir | Güncel tapu kaydı ve şerhler |
| Kat karşılığı anlaşma | Arsa için peşin nakit gerekmez | Arsa sahibiyle anlaşmazlık tapu devrini durdurabilir | Arsa sahibiyle yapılan sözleşme ve satış yetkisi |
| Kiralık ya da tahsisli arsa | Arsa maliyeti düşer | Bağımsız tapu çıkması zorlaşabilir | Kira ya da tahsis belgesi, süre ve devir şartları |
Kat karşılığı modelde hangi birimlerin arsa sahibine kaldığını da öğrenin. Almak istediğiniz birim arsa sahibine ayrılmışsa, sözleşmeyi firmayla değil arsa sahibiyle yapmanız ya da yazılı bir yetki belgesi görmeniz gerekir.
Bir de uyruk kotası var. 89/2026 sayılı Kararname, Ekim 2026 itibarıyla, aynı parseldeki konutların çoğunluğunun tek bir uyruğa satılmasına izin vermiyor; sınır konutların yarısıdır. Kotası dolmak üzere olan bir projede izin başvurunuzun nasıl etkileneceğini firmaya ve avukatınıza sorun; kararnamenin son hâlini Başbakanlık Basımevi'nin Resmî Gazete arşivinden kontrol edin.
Satış görüşmesinde hangi soruları sormalısınız?
Satış görüşmesinde amacınız pazarlıktan önce firmanın açıklığını ölçmektir. Net ve yazılı cevap veren firma, sonraki aşamalarda da aynı biçimde davranma eğilimindedir. Şu soruları not alın ve cevapları yazılı isteyin:
- Bugüne kadar hangi projeleri bitirdiniz; bunlarda tapu süreci hangi aşamada?
- Geçmiş projelerinizde sözleşmedeki teslim tarihi aşıldı mı; aşıldıysa nedeni neydi?
- Bu projenin arsası kimin adına kayıtlı, üzerinde ipotek var mı?
- İnşaat izni hangi tarihte, hangi bloklar için alındı?
- İnşaat şu anda hangi aşamada; bu bilgi hangi tarihe ait?
- Gecikme yaptırımı nasıl hesaplanıyor ve sözleşmede yazıyor mu?
- Teknik şartname sözleşmenin eki olacak mı, malzeme değişikliği nasıl onaylanacak?
- Teslimden sonra kusur sorumluluğunuz hangi kalemleri ve hangi süreyi kapsıyor?
- Site yönetimini kim yürütecek, aidat nasıl hesaplanacak?
- Bitmiş bir projenizi ve orada oturan bir maliki görebilir miyim?
Cevapların sözleşmeye nasıl yansıması gerektiğini sözleşme kontrol rehberimizde madde madde ele aldık.
Firmaları karşılaştırmak için puanlama tablosu
İki ya da üç firma arasında kaldığınızda duygusal kararı önlemenin pratik bir yolu, her ölçüte ağırlık verip puanlamaktır. Aşağıdaki tablo bir örnektir; ağırlıkları kendi önceliklerinize göre değiştirebilirsiniz.
| Ölçüt | Ağırlık | Firma A (0–5) | Firma B (0–5) |
|---|---|---|---|
| Tapu süreci sonuçlanmış bitmiş projeler | %25 | 4 | 2 |
| Geçmiş teslimlerde zamanlama | %20 | 3 | 4 |
| Arsa durumu (ipotek, kat karşılığı) | %20 | 4 | 3 |
| Eski sitelerin bakımı ve yönetimi | %15 | 4 | 3 |
| Sözleşmede gecikme yaptırımı ve şartname | %10 | 3 | 5 |
| Belge ve soru taleplerine yanıt | %10 | 5 | 3 |
| Ağırlıklı toplam | %100 | 3,80 | 3,15 |
Hesap basittir: Firma A için 4×0,25 + 3×0,20 + 4×0,20 + 4×0,15 + 3×0,10 + 5×0,10 = 3,80. Firma B, sözleşme maddelerinde daha cömert olsa da tapu geçmişi zayıf kaldığı için geride kalır. Tablonun hatırlattığı şey şu: kâğıt üzerindeki yüksek bir gecikme yaptırımı, alıcılarının tapu sürecini sonuçlandıramamış bir firmanın geçmişini telafi etmez.
Teklif edilen bedel bu tabloda bilerek yok. Önce güvenilirlik eşiğini geçen firmaları ayırın, bedeli sonra bu firmalar arasında karşılaştırın. Biraz daha düşük bedelli bir dairenin tapusu yıllarca gecikirse, aradaki fark beklemenin ve hukuk masrafının içinde kolayca kaybolur.
Uzak durmanız gereken işaretler nelerdir?
Aşağıdaki davranışların hiçbiri tek başına dolandırıcılık kanıtı değildir, ama her biri daha derin bir araştırma gerektirir. İkiden fazlasını aynı firmada görüyorsanız başka seçeneklere bakın.
- Avukatınızın sözleşme taslağını incelemesine süre tanınmaması, "bugün imzalarsanız" baskısı.
- Kaporanın elden ya da bir çalışanın kişisel hesabına yatırılmasının istenmesi.
- Sözleşmenin tapuya kaydını "gerek yok, biz hallederiz" diyerek geciktirme.
- Arsanın tapu kaydını ya da inşaat izninin kopyasını vermekten kaçınma.
- Teknik şartnamenin sözleşmeye eklenmemesi, yalnızca broşüre atıf yapılması.
- Eski projelerde tapusunu alamamış çok sayıda malik bulunması ve buna açıklama yapılmaması.
- Bölgedeki benzer konutlara göre belirgin biçimde düşük bedelle birlikte yüksek bir peşin ödeme talebi.
Son madde ayrıca önemli. Nakit sıkışıklığı yaşayan bir firma, kısa sürede para toplamak için düşük bedel ile yüksek peşin ödeme birleşimine başvurabilir. Bu durumda teklifi, peşin ödediğiniz tutarın ne kadar risk altında olduğuyla birlikte değerlendirin. Bu ölçütleri bir geliştiriciye, örneğin bize, nasıl uygulayacağınızı Akol Global güvenilir mi yazımızda somut olarak gösterdik.
Pure İskele Villas'ın dış görselleştirmesi. Bitmiş bir sitenin bugünkü hâli, herhangi bir görselden fazlasını anlatır.Örneğin İskele'deki bitmiş villa sitemiz Pure İskele Villas'a bakan bir alıcı, villaların bugünkü hâlini, site yolunu ve altyapıyı yerinde görüp yukarıdaki tablodaki "eski sitelerin bakımı" satırını kendi gözlemiyle puanlayabilir.
Sık sorulan sorular
Kıbrıs'ta güvenilir inşaat firması nasıl anlaşılır?
En sağlam gösterge, firmanın daha önce bitirdiği projelerde binaların bugünkü durumu ve alıcıların tapu sürecinin sonuçlanmış olmasıdır. Buna arsa kaydı ve ipotek durumu, şantiyenin düzenli ilerlemesi ve sakinlerin teslim sonrası deneyimleri eklenir. Bu kontrolleri satıcıdan bağımsız bir avukat ve kendi saha ziyaretinizle yapın.
Yeni kurulmuş bir şirketten ev almak riskli mi?
Tek başına değil. KKTC'de her proje için ayrı şirket kurulması yaygındır. Önemli olan, şirketin arkasındaki grubun geçmiş projeleri, arsa üzerindeki hakkı ve mali dayanıklılığıdır. Hiç bitmiş projesi olmayan bir ekiple çalışacaksanız ödemeleri inşaat aşamalarına sıkı biçimde bağlamak daha da önem kazanır.
Bir firmanın geçmiş projelerini nasıl araştırabilirim?
Firmadan bitirdiği projelerin listesini ve adreslerini isteyin, birkaç yıllık bir siteyi kendiniz gezin. Sakinlere teslimin zamanında olup olmadığını, tapularını alıp almadıklarını ve kusurların nasıl ele alındığını sorun. Avukatınız da firmanın taraf olduğu davalar ve tapu kayıtları hakkında bilgi toplayabilir.
Arsa üzerinde ipotek varsa daire almamalı mıyım?
İpotek tek başına almamak için sebep değildir; firmalar inşaat finansmanı için arsayı bankaya ipotek edebilir. Kritik nokta, ipoteğin sizin biriminiz üzerinden hangi koşulla ve ne zaman kaldırılacağının sözleşmede, mümkünse bankanın yazılı onayıyla yer almasıdır. Bu düzenleme yoksa tapu devriniz ipotek borcuna bağlı kalır.
Düşük bedel teklif eden firma güvenilmez mi?
Her zaman değil, ama bölgedeki benzer konutlara göre belirgin biçimde düşük bir bedel bir soru işaretidir. Erken satış döneminde daha düşük bedel olağan bir uygulamadır; buna yüksek peşin ödeme talebi, belge vermede isteksizlik ve tapuya kayıtta gevşeklik eşlik ediyorsa firma nakit sıkıntısında olabilir.
Firma seçiminde avukatın rolü nedir?
Avukat şirket ve arsa kayıtlarını, ipotek ve şerhleri, inşaat iznini ve satış yetkisini belgelerle kontrol eder; sözleşmeyi sizin lehinize düzenler ve tapuya kaydını takip eder. Saha ziyaretini ve sakinlerle konuşmayı ise sizin yapmanız gerekir. Avukatın satış ofisinden bağımsız olması bu kontrollerin tarafsızlığı için şarttır.
Projelerimizi bu ölçütlerle değerlendirmek ya da bitmiş bir sitemizi görmek isterseniz bizimle iletişime geçin; istediğiniz belgeleri avukatınızla birlikte inceleyebilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, vergisel veya finansal danışmanlık yerine geçmez. Son güncelleme: Kasım 2026.